Улуу Кытай дубалы — дүйнөдөгү эң узун курулуштардын бири, Кытайдын түндүгүндө жайгашкан бул дубалдын узундугу 8850 километрден ашат. Анын курулушу биздин заманга чейинки III кылымда Цинь династиясынын убагында башталган.
Бүгүн Улуу Кытай дубалы – бүтүндөй жер шаарындагы туристтерди өзүнө тарткан өзгөчө жай. «Дубалдын тарыхы – бул Кытай тарыхынын жарымы, андыктан, дубалды көрбөй туруп Кытайды түшүнүүгө мүмкүн эмес» дешет жергиликтүү элдер. Окумуштуулардын айтымы боюнча, эгер Цинь, Хань, Мин доорлорундагы жана андан берки курулушка кеткен каражаттарды топтоп, Улуу Кытай дубалын улантсак анда жер шаарын он жолу тегерете курчаган дубал пайда болмок экен.
Жакында эле биздин кабарчыбыз бул улуу курулушка көтөрүлүп, өзүнүн таасирлери менен бөлүштү.
— Бул жөн гана таштардын үймөгү эмес. Бул — тирүү тарых, миң жылдык күч-кубаттын ташка айланган көрүнүшү. Улуу Кытай дубалы — дүйнөнүн сегизинчи керемети, жана мен акыры бул жерде турам!
Балалык кезимден бери бул жерди көрүүнү кыялданчумун. Китептерден окуп, фильмдерден көрүп, бир күнү ушул таш тепкичтерден чыгам деп элестетчүмүн. Мына, кыялым орундалды! Бул жерде туруп, тарыхтын абасын жутуп, аңдап жатам: миңдеген жылдар мурун ушул жолдор менен жоокерлер, соодагерлер, императорлор басып өткөн… Бүгүн болсо — мен.
Айтмакчы, бул жерге чыгуу өзү бир сыноо. Тепкичтер кээде бийик, кээде тар, айрым жерлери тик. Спорт залдын кереги жок — беш жолу чыксаң, буттар титирейт. Бирок ар бир кадам татыктуу.
Айтышат го, Улуу Кытай дубалына чыккан адам — чыныгы баатыр деп. Мен, албетте, баатыр эмесмин, бирок кыялын орундаткан адаммын. Билесиздерби, бул сезим сөз менен жеткис.
Эгер сиздин кыялыңыз бар болсо — аны кечиктирбеңиздер. Бул жерде туруп, баары мүмкүн экенин түшүнөсүз. Улуу дубал кылымдарды башынан өткөргөн, жана биздин кыялдарыбыз да ишеним менен барсак, бардык сыноолорго туруштук берет.
Улуу Кытай дубалы — бул жөн гана архитектуралык керемет эмес. Бул өжөрлүктүн, эрктин жана ишенимдин символу. Бүгүн мен бул жерде туруп, айта алам: кыялдар орундалат!
Улуу Кытай дубалы адамзаттын өжөрлүгүнүн жана инженердик генийинин символу болуп, муундарды өз максаттарына жетүүгө шыктандырат.
